• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 52468
  • سه شنبه 9/8/1385
  • تاريخ :

تغذیه مناسب در بیماری نقرس


نقرس بیماری است كه خود را با افزایش اسیداوریك خون، 

التهاب دردناك مفاصل ، رسوب كریستال‌های اورات سدیم و سنگ‌های كلیوی  اسیداوریكی نشان می‌دهد.

طبق آمار موجود، از هر 1000 مرد حدود 7 نفر و از هر 1000 زن حدود 1 نفر به این بیماری مبتلا می‌شوند. میزان بروز این بیماری در مردان، با میزان اسیداوریك خون ارتباط دارد، بطوری كه با اسید اوریك كم‌تر از 7 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، میزان این بیماری به 1/0 و با اسید اوریك بالای 9 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، میزان بروز این بیماری به 5 درصد می‌رسد. مقدار طبیعی اسیداوریك در خانم‌ها بین 6 ـ 6/2 و در آقایان 2/7 ـ 5/3 میلی‌گرم در دسی‌لیتر است.

نقرس در اثر تولید بیش از حد یا دفع كم‌ترازحد اسید اوریك (یا هر دو) بوجود می‌آید. از میزان600 تا 700 میلی‌گرم اسید اوریكی كه روزانه دفع می‌شود، یك سوم از رژیم غذایی (پورین موجود در مواد غذایی مصرفی) و دو سوم از منابع داخلی بدن حاصل می‌شود.

10 درصد موارد نقرس بر اثر تولید بیش از حد اسیداوریك و 90 درصد آن بر اثر كاهش دفع اسیداوریك است. برخی از داروها و اختلالات و بیماری‌ها هم می‌توانند عامل افزایش غلظت ‌اسید اوریك باشند. داروهایی كه می‌توانند در این زمینه نقش داشته باشند عبارتند از: مصرف طولانی مدت و زیاد داروهای مُدر، لوودوپا، اسید نیكوتینیك،‌ پیرازینامید و … . مصرف الكل و مشروبات الكلی نیز از عوامل افزایش اسید اوریك خون می‌باشد.

از اختلالاتی كه می‌تواند منجر به افزایش اسیداوریك خون شود، می‌توان به لوسمی‌ها (سرطان خون)، 

لنفوم ، نارسایی كلیه، گرسنگی‌های طولانی و مفرط، چاقی ، مسمومیت با سرب و … اشاره كرد.

شایع‌ترین علامت بیماری نقرس در كنار افزایش سطح اسیداوریك خون، التهاب مفصلی دردناك است. همان طور كه گفته شده، معمولا به صورت درد در مفاصل اندام تحتانی و در درجه اول انگشت شست پاست كه البته سایر نقاط بدن به ترتیب شیوع، بعد از مفصل انگشت شست پا، می‌تواند مچ پا،‌ پاشنه‌ها، زانوها، مچ انگشتان دست‌ها و آرنج باشد.

درمان تغذیه‌ای

همانطور كه گفته شد، نقرس یك ناهنجاری در متابولیسم پورین است كه علامت مشخصه آن سطوح غیرطبیعی و بالای اسید اوریك خون و رسوب اورات سدیم در بافت‌های نرم و استخوانی نظیر مفاصل، غضروف‌ها و تاندون‌ها است. بنابراین یكی از مهم‌ترین مسایل در رژیم غذایی این بیماری، اعمال برخی محدودیت‌ها در دریافت پورین غذایی، خصوصا در مرحله حاد بیماری است.

رژیم محدود از پورین به عنوان یك كمك فرعی برای درمان دارویی جهت كاهش ترشح اسید اوریك تا میزان 200 تا 400 میلی گرم در روز می‌تواند كمك كننده باشد (همان طور كه گفته شد حدود 700- 600 میلی‌گرم اسید اوریك از یك فرد عادی روزانه دفع می‌شود) و میزان سطح اوریك را تا 1 میلی‌گرم در دسی‌لیتر پایین می آورد.

در رژیم محدود از پورین، دریافت پورین روزانه به حدود 150-120 میلی‌گرم در مقایسه با دریافت معمولی آن كه 1000-600 میلی‌گرم در روز است، کاهش می یابد. این رژیم به عنوان یك عامل كمكی در بیماری نقرس و سایر ناهنجاری‌های موثر بر متابولیسم پورین تجویز می‌شود و برای پایین آوردن سطح اوریك در بدن طراحی شده است.

در این رژیم،

منابع غذایی سرشار از پورین نظیر جگر، مغز، دل و قلوه و کله پاچه گوسفند، مخمر(ماءالشعیر) ، عصاره گوشت، اندام‌های غده‌ای، ماهی و غذاهای دریایی، گوشت، لوبیا، نخود ، زردچوبه، قارچ، گل كلم و اسفناج با توجه به شرایط بیمار محدود می‌شود. مصرف این غذاها در طی حمله حاد نقرس، مجاز نمی‌باشد و هنگامی‌كه مرحله حاد فروكش می‌كند، فرد مجاز به مصرف یك سهم غذایی 60 گرمی ‌از این غذاها خواهد بود.

بیماران می‌توانند غذاهایی را كه اساسا عاری از پورین است به دلخواه مصرف نمایند. این غذاها عبارتند از: نان و غلات، 

شیر و فرآورده‌های لبنی، تخم‌مرغ  ، میوه‌ ها  ،‌ سبزی ها  و نوشیدنی‌های غیر الكلی.

مصرف روزانه ی پروتئین3281 به حدود 8/0 گرم به ازای هر كیلوگرم وزن بدن محدود می‌شود. میزان مصرف پروتئین یك فرد عادی حدود 1 گرم به ازای هر كیلوگرم وزن بدن است. مثلا یك فرد 70 كیلوگرمی‌به 70 گرم پروتئین نیاز دارد. مصرف روزانه گوشت نباید از 120-90 گرم بیش‌تر باشد.

برای افزایش دفع اسید اوریك لازم است، بیماران رژیم غذایی سرشار از كربوهیدرات (مثل نان، برنج، ماكارونی، غلات و …) و كم‌چربی داشته باشند و خصوصا در وعده‌ی شام از خوردن غذاهای سنگین و زیاد پرهیز كنند.

كنترل و حفظ وزن مطلوب برای این بیماران از اهمیت خاصی برخوردار است. بنابراین باید سعی كنند با رعایت رژیم غذایی متعادل و انجام حركات ورزشی و خصوصا پیاده‌روی وزن خود را در حد ایده‌آل حفظ كنند.

برای رقیق كردن ادرار و تسریع در دفع اسید اوریك و پیشگیری از رسوب اسید اوریك در كلیه‌ها و تشكیل سنگ‌های كلیوی، 

نوشیدن آب  و مایعات به مقدار فراوان برای این بیماران توصیه می‌شود، طوری كه روزانه نوشیدن حدود 3 لیتر مایعات برای این بیماران ضروری است. بیماران باید از نوشیدن نوشیدنی‌های حاوی الكل اجتناب كنند، زیرا الكل دفع اسید اوریک توسط كلیه‌ها را مهار می‌كند.

در انتها قابل ذكر است كه : داشتن وزن ایده‌آل و رژیم غذایی مطلوب و مناسب می‌تواند تا حدود زیادی بیماران را از مصرف دارو و عوارض حاصل از بیماری محفوظ نگه دارد.

دکتر نگار بهروز

ماهنامه دنیای تغذیه شماره 5

ارسال به
آخرین نظرات کاربران
نیکسا
ممنون خیلی عالی بود .
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 11/2/1391 - 16:49
مرتضي
سلام ضمن تشكر از شما استفاده از آب كرفس وكدو تنبل را خیلی ها توصیه میكنند به نظر شما از نظر علمی تایید شده هست یا نه
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 11/2/1391 - 9:11
ناشناس
بسیار عالی بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 31/1/1391 - 17:13
سامان ص
ممنون از مطلبطون خیلی جالب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
سه شنبه 22/1/1391 - 14:19
محمد شاهپوری
از مطالب تهیه شده خیلی استفاده کردم اززحمات شما بینهایت سپاسگزارم اجرکم عندالله
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
شنبه 19/1/1391 - 18:2
احمد م
خیلی خوب بود من 39سالم و2سال گرفتارنقرس شدم هر دوسه ماه از قسمت انگشت شصت میگیرد
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 18/1/1391 - 9:40
سارا س.
درموردکسی که فقط چندبار حمله داشته باشه توضیح//
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
يکشنبه 13/1/1391 - 15:20
زینب
آیا گوشت شترمرغ هم شامل منع غذا هست؟
پاسخ تبیان : با سلام دوست گرامی، شما می توانید سوال تان را در بخش مشاوره > سلامتی > تغذیه مطرح نمایید. http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=845&GroupID=388 موفق باشید
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 10/1/1391 - 21:41
ناشناس
با سلام مطالب شما خوب بود . سپاسگزارم
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
سه شنبه 8/1/1391 - 2:14
عبدالوحید روفی
بسیار زیاد تشکر اگر به ارتباط ادویه مشخص آن معلومان بدهید
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 7/1/1391 - 15:14
ناشناس
ممنون عالی بودمطالبی عنوان شده که پزشکان معالج به خودزحمت نمی دهندبه مریضاشون بگن.
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 7/1/1391 - 11:3
elmira
منم بابام به این بیماری مبتلاس خوب بود ممنون
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
يکشنبه 6/1/1391 - 23:10
فرشته قادری
مطالبتان خوب و مفید بود متشکرم من پسرم 33 سال داره ولی اضافه وزن زیاد داره و به این درد دچار شده ولی رژیم غذایی این بیماری را درست نمی دانم ولی بنظرم مشکل است و محدودیت زیاد دارد اگر بیشتر توضیح دهید ممنون می شود .
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
شنبه 5/1/1391 - 11:31
ش مجیدخواه
سلام.به خاطر مطالبتون ازتون ممنونم.پدرم 4 ساله از نقرس رنج میبره.داروهای زیادی رو مصرف کرده ولی بازم خوب نشده,این دفعه دیگه بیماریش خیلی شدید شده,امیدارم که مطالبتون کمکم کنه.از شمام ممنونم اگه واسه پدرم دعا کنید تا انشالله حالش خوب بشه.خیلی زجر میکشم تو این وضعیت میبینمش.التماس دعا
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 4/1/1391 - 1:41
مصطفی مامشی
با سلام و عرض تبریک سال نو از راهنمایهاتون متشکرم
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 2/1/1391 - 18:35
شادی مرشدی
از راهنمایی شما بسیار متشکرم.مفید بود.
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
شنبه 27/12/1390 - 18:41
مرجان اسکندری
ممنون
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 25/12/1390 - 0:23
ناشناس
سپاسگزارم از مطلبی كه دراین سایت قراردادید من سلالهاست كه از این بیماری رنج میبرم مدت چند ماه است كه كلا گوشت قرمز را از سبد غذایی حذف كردم
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 21/11/1390 - 16:4
شاهرخ
سلام و تشکر از چاپ اطلاعات. بنده هم نقرس دارم و با تغذیه مناسب آنرا کنترل میکنم. یکی از رژیم های من اضافه کردن گوشت بوقلمون به سبد غذایی و تقریبا حذف گوشت قرمز است. لطفا در مورد گوشت سفید مخصوصا مرغ هم بنویسید. ممنون
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 20/11/1390 - 23:21
ملکی
سلام ممنون. مدت 2 ساله که من این علائم را داشتم و چندین بار به دکتر مراجعه کردم اما تشخیص ندادند . خیلی ممنون از راهنماییتون
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 20/11/1390 - 1:56
لیلا ارانق
اطلاعات ناقص بود دکتر
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
شنبه 15/11/1390 - 13:19
M.K
مرسی.خیلی خوب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 13/11/1390 - 0:15
ناشناس
باتشکر بسیار عالی بود منم خودم به این بیماری مبتلا شدم.
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
سه شنبه 27/10/1390 - 20:4
ناشناس
خیلی اموزنده بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 26/10/1390 - 14:52
ناشناس
با تشکر از اطلاعات مفید شما .اسد ابراهیمی
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 21/10/1390 - 20:15
م ق
من تازه امروز فهمیدم برادرم که 22 سالش است دچار این بیماری است و الان هم وقت پایان ترمش می باشد. لطفا از هرکس که این مطلب را می خواند خواهش می کنم برایش دعا کند
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
سه شنبه 13/10/1390 - 10:6
ناشناس
تشکر میکنم بسیار خوب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 21/9/1390 - 13:37
حسین سرخی
لطفا یک پزشک برای درمان معرفی کنید
بسیار بسیار تشکر میکنم.
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
سه شنبه 15/9/1390 - 12:3
منيژه
از این سایت ودست اندركاران این مقاله بسیار سپاسگزارم كه ما را در زمینه اطلاع رسانی یاری می فرمائید.
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 30/8/1390 - 13:33
علی ظفری
مضافا بر اینکه رابطه اسید اوریک بر شخصیت افراد و هوش و استعداد ،رابطه مستقیم است . نیوتن ،لئوناردو داونچی ،چرچیل ،ناپلئون بناپارت ،و مشاهیر دیگر همواره از این بیماری رنچ برده اند
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 26/8/1390 - 22:22