يکي بود ، يکي نبود...
مثل بسياري از جنبههاي مختلف رشد کودک، تکلم هم جزئي از رشد است که هم به ژنتيک کودک و هم به محيط اطراف او بستگي دارد. بنابراين ميزان تحريکي که از محيط اطراف به کودک ميرسد. نقش بسيار مهمي در شروع تلکم در کودک بازي ميکند.
علاوه بر اين وقتي که مشکلات شنوايي، زبان و تکلم يا مشکلات تکاملي در کودک وجود دارد. مداخلات سريع درماني نقش موثري در بهبود کودک و رشد تواناييهاييهاي او خواهد داشت و اينجاست که نقش پدر و مادر پررنگتر ميشود.
والدين به محض اينکه متوجه اختلالي در کودک ميشوند و يا حتي به آن شک دارند بايد با پزشک مشورت کنند تا تشخيص مشکلات کودک و به دنبال آن درمان به تاخير نيفتد. وقتي براي کودک کاري انجام ميدهيد. مثلا وقتي او را به حمام ميبريد، يا لباسش را ميپوشانيد سعي کنيد درباره کاري که انجام ميدهيد با او صحبت کنيد.
از او سوال کنيد ولو اينکه مجبور باشيد خودتان پاسخ آن را بدهيد. چيزهايي را به او نشان بدهيد و برايش تعريف کنيد و توضيح بدهيد که به چه کاري ميآيد. وقتي بزرگتر شد و توانست روي صندلي بنشيند و شما را نظاره کند درباره کارهاي خودتان توضيحاتي پي در پي به او بدهيد. بچهها نياز دارند تا همراه با صداها و کلمات متعدد الگوهاي صحبت را نيز ياد بگيرند.
وقتي او توليد صدايي را از روي قصد و ميل آغاز ميکند شما ميتوانيد براي او حرف بزنيد و سپس مکث کنيد و منتظر بمانيد تا او جواب بدهد. وقتي او جواب داد شما دوباره به صحبت خود ادامه دهيد. از شش ماهگي اغلب بچهها دوست دارند در آئينه نگاه کنند اين کار باعث ميشود تا آنها بفهمند که عضوي به نام دهان دارند و در آن صدا توليد ميشود.
از او سوال کنيد ولو اينکه مجبور باشيد خودتان پاسخ آن را بدهيد. چيزهايي را به او نشان بدهيد و برايش تعريف کنيد و توضيح بدهيد که به چه کاري ميآيد.
يادگيري وزن صحبتها بخش مهمي از يادگيري صحبت کردن است و قافيههاي اشعار کودکانه اغلب همانند بوده و روي وزنها تاکيد ميکند، تکرار يک لغت پي در پي به کودک کمک ميکند تا صداهاي خاصي را بشناسد و به دنبال آن بفهمند که صداهاي خاص، معاني خاص دارند.
تماشاي کتابها حتي براي بچههاي بسيار کوچک هم خيلي ارزشمند است. عکسهاي آن را همان گونه که براي بچههاي بزرگتر توضيح ميدهيد،شرح دهيد. لغت همراه با يک عکس ساده، کمک بزرگي براي فهم همان کلمه و معني آن به شمار ميرود.
وقتي کودک بزرگتر ميشود. کتابها فرصتهاي مناسبي را براي يادگيري لغات براي او فراهم ميکنند. داستانهاي ساده براي او بگوييد، کودک ماجراهاي قصه را حس خواهد کرد. از 12 ماهگي تلفن اسباببازي براي او مفيد است و اسباببازيهاي نرم و عروسکهاي پارچهاي و صحبت کردن با آنها او را به صحبت کردن تشويق ميکند.
کودک قبل از آن که بتواند حرفي بزند، بسياري از مطالب را ميفهمد. او معني بسياري از لغات را که در جملات متفاوت به کرات ميشنود، ميفهمد و با آن ارتباط برقرار ميکند. اينکه بخواهيم با تکرار معاني، لغات را به کودک بفهمانيم و از او بخواهيم که صداي آن را تقليد کند بيآنکه او معني آن را درک کند کار بيهودهاي است.
حضرت رسول (ص) : خداوند دوست دارد كه ميان فرزندان خود حتي در بوسيدن آنها به عدالت رفتار كنيد* .
از 8 ماهگي به بعدکودک معناي محدودي از صداها و لغات را ميفهمد. از اين زمان به بعد شما ميتوانيد براي رشد و توسعه فهم مطالب با او تمرين کنيد. در اين مرحله بهتر است از به کار بردن زبان کودکانه خودداري کنيد؛ هر چند اين کار ميتواند با مزه و جالب باشد به کلمات کليدي در جمله خود تاکيد کنيد و سعي کنيد تا به جاي آنها از ضمائر استفاده نکنيد. تن صداي خود را بلند و همراه با آن به صورت خود حالت بدهيد و حرکاتي را هنگام تعريف مطالب انجام دهيد.
پي نوشت: * ان الله تعالي يحب أن تعدلوا بين اولادكم حتي في القبل . كنز العمال ، ج 16 ، ص 445 ، ح 45350
منبع: مجله قاصدک
با ما تماس بگيريد
مقالات مرتبط
من مي خوانم تو مي خواني ما مي خوانيم
من مي خوانم تو گوش مي دهي
انگيزه مطالعه در کودکان
ياري که مهربان است