ازدواج موقت یا موقتا ازدواج؟

آیت الله محی الدین حائری شیرازی ، امام جمعه ی شیراز و از استادان اخلاق هستند که هفته نامه پنجره راجع به ازدواج موقت و بحران جنسی در جامعه با ایشان مصاحبه کرده است . سخنان ایشان نکات خواندنی و قابل تاملی دارد که می توانید مطالعه کنید :

- در رابطه با ازدواج موقت اظهارنظرهای گوناگونی مطرح می شود و هر كسی نظر متفاوتی دارد. برخی طرح آن را در سطح جامعه واجب و برخی دیگر حرام می دانند. در این میان به دلیل سوء استفاده های حزبی از این موضوع و انگزدن برخی احزاب به كارشناسان اجتماعی و دینی، كمتر كارشناسی جرئت این را دارد كه این موضوع را در سطح جامعه مطرح كند. حالا با توجه فضای به وجود آمده، طرح ازدواج موقت در جامعه حرام است یا مباح یا واجب؟

خداوند در آیه 31 سوره توبه می فرماید: «اتخذوا احبارهم و رهبانهم اربابا من دون الله» این آیه در مورد یهود و نصاراست كه علمای خودشان را به جای خداوند متعال، ارباب و خدا قرار داده اند.

امام صادق علیه السلام می فرماید كه مردم نه برای اینها نماز می خواندند و نه روزه می گرفتند، اما علمای اینها یك چیزی را به دین نسبت می دادند و پیروان آنها هم قبول می كردند. خدای تعالی همین را ربوبیت برای غیر خود می شمارد.

امروزه در عالم، علوم انسانی دارد عمل مكلفین را مشخص می كند و در حوزه اعمال مكلف، صحبت می كند. كسی كه در حوزه اعمال مكلف، اظهارنظر می كند، در حقیقت دارد می گوید: «الست بربكم» و كسی هم كه اجرا می كند، دارد می گوید: «قالوا بلی».

امروزه دنیای غرب مرتب میگوید: «الست بربكم» و همه جوامع از جمله خود ما داریم «قالوا بلی» میگوییم. علت آن هم این است كه علما پای شان را از حدود علم عقب می گذارند و از همین بابت، از علوم انسانی كنار می كشند و علوم انسانی دارد اعمال مكلفین را معین می كند، در حالیكه ادیان باید این كار را انجام دهند.

امروزه هر كارخانه ای محصولی را تولید می كند، كاتالوگ آن را هم خودش می نویسد. این اظهار نظر مرحوم مهدی عراقی بود. مرحوم عراقی می گفت سازنده هر كالایی در همه كارخانه های جهان، كاتالوگ و طریقه مصرف آن كالا را هم خودش می نویسد.ما چرا نباید این حق را برای خداوند قایل باشیم؟ خدا باید بگوید این انسانی كه من خلق كرده ام، چطور كار كند و چه كاری انجام دهد. چون خودش انسان را ساخته است، چرا ما این حقی را كه برای همه كارخانه ها قایل شدهایم، برای خدا قائل نشویم؟

مرحوم عراقی عنوان می كند كه ما به كاتالوگ انسان می گوییم دین و این دین است كه باید بگوید انسان چگونه عمل كند.

ازدواج موقت هم یكی از بخش های همین كاتالوگ الهی است. این موضوع هم مثل چهار ركعت نمازی است كه می خوانیم و سئوال نمی كنیم كه چرا باید چهار ركعت بخوانیم.

من نمیدانم چرا ما در این موضوع اینقدر دست و پایمان را گم كردهایم كه در بیان كردن حكم خداوند می گوییم كه آیا حرام است یا حلال است یا...

موضوع این است كه آیا ازدواج موقت در دین، به عنوان یك ضرورت و مسئله ای كه باید در جامعه جاری و ساری باشد مطرح شده است یا اینكه دین ازدواج موقت را در شرایط خاص و برای برخی از افراد می داند؟

شما فرض كنید دین نبود، عقل كه هست. عقل می گوید كه ازدواج دائم، انتخاب شریك زندگی برای همه عمر یك انسان از لحظه انتخاب است و عقل می گوید كه شریك دائم زندگی مختصات خودش را دارد. هر انسانی با هر مسلكی قبول می كند كه اطفای غریزه جنسی، هدف اصلی از انتخاب شریك زندگی نیست.

یعنی اگر كسی بگوید كه من برای اینكه شهوت دیوانه ام نكند و برای من مشكلات به وجود نیاورد، برای خودم شریك زندگی در طول عمرم را انتخاب می كنم؛ عقل می گوید كه صحیح نیست كه آدم برای رفع مسایل و مشكلات روزانه خود شریك دائم خود را انتخاب كند.

شریك دائمی زندگی خصوصیات خودش را می خواهد. امروزه در كشور ما بسیاری از جوانان كه متشرع هم هستند، شریك دائم زندگی خود را در شرایطی انتخاب می كنند كه بیشتر به فكر رفع نیازهای روزمره خود هستند. همین شرایط باعث می شود تا چنان شتابی در انتخاب شریك دائم زندگی خود كنند كه بعد از اطفای شهوت، میگوید كه من انتخاب درستی نكرده ام.

- به هرحال ما جامعه ای دینی داریم كه تفاوت های بنیادی با جامعه غربی دارد و به نظر می رسد جامعه اسلامی برای اطفای غرایز جنسی افراد، خانواده را در نظر گرفته است. در حالتی كه شما می فرمایید ترسیم جامعه اسلامی چه می شود؟

در صدر اسلام هم خانواده بوده و هم غلام و كنیز. الان كه غلام و كنیز نیست و تنها راه ارضای جنسی حلال، ازدواج است و اگر تنها راه ازدواج، دائم باشد یعنی جنون جامعه. كسی كه تنها راه اطفای جنسی كه امری آنی است و نیاز لحظه ای است را ازدواج دائم قرار می دهد، هیچ شناختی از جامعه بشری ندارد.

وقتی شما به مسافرت می روید و می خواهید در بین مسیر، غذا میل كنید آیا برای خوردن یك وعده غذا در مسیر سفر، خانه می سازید یا اینكه چادری موقتی برپا می كنید تا برای لحظه ای كوتاه سرپناه داشته باشد؟ انتخاب شریك زندگی و ازدواج دائم مانند خانه ساختن است و چادر زدن در بین مسیر، سفر مانند ازدواج موقت است.

این شرایط عقلی هر جامعه ای است، اما جامعه غرب نوع ارتباطات خود را رها شده و بدون هیچ قانون و محدودیتی بنا می كنند و تكلیف فرزند و خیلی از مسایل دیگر مشخص نمی شود. جامعه اسلامی از شرایط عقلی انسانی جدا نیست و احكام اسلامی براساس شرایط واقعی و عقل طراحی شده است، پس جامعه اسلامی اطفای نیازهای جنسی را در ازدواج می داند، اما فراموش نكنیم كه ازدواج موقت هم نوعی ازدواج است که تعهدات مخصوص خود را دارد.

- شما ازدواج موقت را راهكار مناسبی برای عبور از بحران جنسی برای جوانان می دانید. این مسئله در جامعه ما شاید برای پسرها مورد پذیرش قرار گیرد، اما آیا شما برای دخترها هم این موضوع را راهكاری برای عبور از بحران جنسی می دانید؟

مگر شهوت، دختر و پسر می شناسد؟ اگر به دختر هم بگویید كه تنها راه اطفای شهوت آنی او انتخاب شریك دائم زندگی است، ممکن است دختر هم در انتخاب شریك دائم زندگی اش تعجیل كند و بدون تعمق و تدبر ازدواج  كند. آنوقت بعد از مدتی كوتاه كه نیاز ش برطرف شد، احساس می كند كه این شوهر به درد او نمیخورد. اما وقتی دختر و پسر نیاز آنی خود را برطرف كرده باشند، آنوقت می روند تا عاقلانه انیس و مونس خود را انتخاب كنند.

-با مسئله خاص دختران چه باید كرد. جامعه ما نمی پذیرد كه دختران دوشیزه نباشند؟

پیغمبر اسلام (ص) اولین همسری كه داشت باكره نبود و پیغمبر شوهر دوم حضرت خدیجه بود. وقتی این مسایل كوچك را بزرگ می كنیم، لازمه آن این است كه مسایل بزرگی را هم كوچك كنیم.

- آیا در اسلام توصیه ای برای دوشیزه ماندن دختران تا زمان ازدواج دائم شده است یا نه؟

باكره ماندن دختر یك ارزش است و اگر كسی باعث ازاله بكارت دختری شد، باید هزینه سنگینی بدهد. شكی در این نیست، اما برای حفظ این ارزش، آیا باید خودمان را گرفتار مسئله طلاق كنیم كه به خودمان و جامعه آسیب برسانیم؟ عقل میگوید كه بین بد و بدتر، باید بد را انتخاب كرد.

بله، ایده آل این است كه دختر در سن مناسب شریك دائم زندگی اش را درست انتخاب كند، در حالیكه دوشیزه است، اما نباید به دخترمان شرایطی را تحمیل كنیم كه زندگی او «لایموت فیها و لا یحیی» شود. یعنی نه آبروی او اجازه می دهد كه از یك زندگی و شوهر نامناسب رها شود و نه در این زندگی و در كنار این شوهر میتواند زندگی كند. به نظر بنده در این شرایط ازدواج موقت بهتر است از موقتا ازدواج  .

در باره ی این موضوع اندیشمندان زیادی صحبت و بحث کرده اند و این روزها بحث این موضوع بالا گرفته است و با توجه به سوالات برخی از شما عزیزان در بخش مشاوره ها خالی از لطف نیست که شما بزرگواران نیز در این بحث شرکت کنید و نظرتان را بنویسید.یا در صورت تمایل راجع به این موضوع در انجمن های تخصصی تبیان با دیگر کاربران در این موضوع گفتگو کنید.

در کتابخانه ی الکتریکی تبیان می توانید کتاب های زیر را دراین موضوع مطالعه فرمائید:

ازدواج موقت نویسنده استاد مطهری

ازدواج موقت - نویسنده مرتضی  عسگری

خیمه عفاف (بحث های تحلیلی درباره ازدواج موقت)- حسین کریمی

سوالاتتان راجع به این مسائل را می توانید ار مشاوران دینی و یا مشاوران روان شناسی تبیان بپرسید.

تنظیم برای تبیان :داوودی

مقالات مرتبط :

ازدواج موقت خوب است ، اما...

بازهم بحث...ازدواج موقت!!

ازدواج موقت