قسم دروغ خطرناك است
مرحوم طبْرِسى، از ابن عباس نقل مىكند كه مردى خدمت پیامبر صلى الله علیه و آله رسید و عرض كرد: اى رسول خدا! همسایهاى به نام اِمرِوُء القیس دارم كه قسمتى از زمین مرا غضب كرده است و مردم گواه صدق منند، ولى چون براى او احترام بیشترى قایلند، حاضر به حمایت من نیستند.
پیامبر صلى الله علیه و آله امروء القیس را خواست و از او در اینباره سؤال كرد.
او در پاسخ همه چیز را انكار كرد. پیامبر به او پیشنهاد سوگند كرد ولى شاكى عرض كرد: یا رسول الله ! او مرد بىبند و بارى است و برایش هیچ مانعى ندارد كه سوگند دروغ یاد كند.
پیامبر فرمود: به هر حال چارهاى نیست، یا باید شهود بیاورى و یا باید تسلیم سوگند او شوى.
به هنگامى كه امروء القیس برخواست تا سوگند یاد كند، پیامبر صلى الله علیه و آله به او مهلت داد و فرمود: عجلهای نیست! در این باره بیندیش و بعداً سوگند یاد كن.
بعد از رفتن آنان، خداوند پیامبر را نجوا كرد و آیه نازل شد كه:
وَ لاَ تَشْتَرُواْ بِعَهْدِ اللّهِ ثَمَنًا قَلِیلاً إِنَّمَا عِندَ اللّهِ هُوَ خَیْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
مَا عِندَكُمْ یَنفَدُ وَمَا عِندَ اللّهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِیَنَّ الَّذِینَ صَبَرُواْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ یَعْمَلُونَ
پیمان خدا را به بهایی اندک مفروشید زیرا ، اگر بدانید ، آنچه در نزد خداست برایتان بهتر است.
آنچه نزد شماست فنا می شود و آنچه نزد خداست باقی می ماند و آنان را که، شکیبایی ورزیدند پاداشی بهتر از کردارشان خواهیم داد.
بعد از مدتی كه دوباره آنان برای رسیدگی به دعوایشان آمدند، هنگامى كه پیامبر صلى الله علیه و آله این آیات را كه آنها را از سوگند دروغ و عواقب آن بر حذر میداشت براى آنها خواند كلام خداوند بر دل امروء القیس اثر نهاد و او را به زبان آورد كه: حق است . آن چه نزد من است سر انجام فانى مىشود و این مرد راست مىگوید. من قسمتى از زمین او را غصب كردهام ولى نمىدانم چه مقدار بوده است.
اكنون كه چنین است هر مقدار مىخواهد (و مى داند حق اوست) بر گیرد و معادل آن هم، به خاطر استفادهاى كه در این مدت از زمین او كردهام بعنوان غرامت بردارد .
در این هنگام، سومین آیه نازل شد كه:
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ یَعْمَلُونَ
هر زن و مردی که کاری نیکو انجام دهد ، اگر ایمان آورده باشد زندگی خوش و پاکیزه ای بدو خواهیم داد و پاداشی بهتر از کردارشان عطا خواهیم کرد.
و به امروا القیس و تمام كسانى كه عمل صالح توأم با ایمان دارند، بشارت حیات طیب داد.
این آیات، آیههای 95 تا 97 سورهی نحل است
با تصرف از:داستانهایى از شان نزول قرآن؛ على نورالدینى