لکه های کبدی چه هستند؟
از نظر پزشکی به این بیماری "LENTIGO" یا لکه های پیری می گویند. لکه های قهوه ای روشن یا تیره ای که روی صورت یا پشت دست ها ظاهر می شوند و شبیه کک و مک بزرگ است که اندازه آنها شاید به 5/2 سانتیمتر هم برسد.
این لکه ها بیشتر در چه افرادی پدیدار می شود؟
این لکه ها بیشتر در افراد مسن و میانسال و افرادی که بیشتر در معرض آفتاب بوده اند ظاهر می شود .
دلیل بروز این لکه ها چیست؟
این لکه ها در اثر برخورد نور خورشید با پوست و تغییر رنگ سلول های اپیدرمی پوست به وجود می آیند. رادیکال های آزاد سلول اولیه اپیدرم را تخریب کرده و تخریب DNA مثل بازی دومینو ، پشت سرهم ادامه می یابد.
در تصویر بالا ، شکل سمت چپ پوست جوان را نشان می دهد و شکل سمت راست پوست پیر شده را نشان میدهد. همانطور که مشاهده می کنید ضخامت لایه های پوست پیر شده کاهش یافته و دچار لکه قهوه ای نیز است.
بسیاری از مردم بطور ارثی در معرض ابتلا به این لکه ها هستند ، پس اگر والدین شما دارای لکه های قهوه ای روی دست و صورتشان هستند ، مراقب خود باشید.
با این لکه ها چه باید کرد؟
از آنجا که عامل اصلی بروز این لکه ها نور خورشید است جلوگیری از برخورد اشعه خورشید با پوست ساده ترین راه جلوگیری از بروز آن است. پوشاندن پوست یا استفاده از یک کرم ضد آفتاب قوی ( حداقل با SPF 15) راه مناسبی است.
خوب کار کردن کبد ، نکته کلید ی دیگر در جلوگیری از بروز این لکه ها و حفظ سلامت پوست است. می دانید که کبد فیلتر بدن است . خون از کبد عبور می کند و مواد زائد و سمی آن در حین عبور، حذف می شود. اگر کبد رادیکال های آزاد را از خون بردارد، احتمال تولید این لکه ها خیلی کم می شود. راه کاهش رادیکال های آزاد در بدن ، مصرف مواد غذایی و مکمل های غنی از آنتی اکسیدان است که مانع از ادامه تخریب سلول ها شود.
آیا این لکه ها خطرناک هستند؟
این لکه ها خوش خیم یا غیرسرطانی و معمولاً بی ضرر و بدون درد هستند . فقط از نظر زیبایی مشکل زا هستند ( در تصویر بالا لکه های قهوه ای بر روی دست، با علامت فلش مشخص شده اند ).
گاهی اوقات روی پوست لکه های کراتوزی ایجاد می شود که شبیه لکه های کبدی است ، ولی در اصل این لکه های قرمز مرحله اول ایجاد سرطان پوست است و از این رو به همه افراد مبتلا به کک و مک های تیره، خال یا لکه های کبدی توصیه می شود یک چک آپ سالیانه انجام دهند.
توصیه های عمومی
از برخورد اشعه خورشید با پوست صورت و دست ها جلوگیری کنید ، خصوصاً بین ساعت 10 صبح تا 4 بعداز ظهر که میزان اشعه ماوراء بنفش خورشید در این زمان زیاد است. اگر در این ساعات مجبور هستید از منزل خارج شوید، از کلاه لبه دار یا نقاب استفاده کنید.
رژیم درمانی
همانطور که بیان شد بهترین راه مقابله با رادیکال های آزاد، مصرف مواد غنی از آنتی اکسیدان است . به همین منظور بهتر است روزانه حداقل 5 واحد میوه یا سبزی مصرف کنید.
برای بهبود عملکرد کبد باید از مصرف همه مواد لبنی پرهیز کنید ، از جمله شیر ، ماست ، پنیر، خامه، کره، بستنی و شکلات و غیره. مواد لبنی صنعتی حاوی میزان بالایی آنتی بیوتیک ، استروئید و هورمون های رشد مصنوعی است که گاوداران برای جلوگیری از بیماری دام و بیشتر شدن شیر، به دام ها می دهند که وارد شیر آنها هم می شود. شیر سویا جایگزین خوبی برای محصولات لبنی است.
- از مصرف کلیه روغن های گیاهی جامد و مارگارین ها اجتناب کنید.
- مواد غذایی کاملاً سرخ شده را مصرف نکنید.
- محصولات فرآیند شده شیرین را حذف کنید.
- مرغ و بوقلمون کمتر مصرف کنید ، زیرا حاوی هورمون های مصنوعی، آنتی بیوتیک و استروئید است که بار کاری کبد را افزایش می دهند.
- هر روز 2 لیتر آب و مایعات بنوشید.
- از مصرف شیرین کننده های مصنوعی اجتناب کنید.
شیرین کننده های مصنوعی
شیرین کننده هایی که باید از خوردن آنها بپرهیزید: اسپارتام، نئوتام (NEO TAME)، سوکرالوز (SUCRA LOSE)، آسه سولفام (ACESULFAME K)، سیکلامات (CYCLAMATES)، ساخارین (SACCHARIN)
شیرین کننده هایی که می توانید استفاده کنید: مالت جو، عصاره میوه، شربت برنج، عسل ، فروکتو الیگو ساکاریدها(FOS)، آماساک (AMASAKE) و STEVIA (که برای دیابتی ها بی ضرر است)
درمان با عصاره ها
دکتر کابوت مطالب زیادی در مورد اثر درمانی شگفت آور عصاره ها بیان کرده است. او خودش توسط این نوع درمان عمر دوباره به مادر بزرگش داده است. عصاره های مورد استفاده او اثر درمانی شگفت آوری بروی عملکرد کبد، روده و کلیه ها دارد و موجب حذف مواد سمی و زائد از پوست می شود.
آب هویج یکی از این عصاره هاست که به عنوان یک منبع خوب بتا کاروتن که پیش ساز ویتامین A است برای محافظت پوست توصیه می شود.
مکمل درمانی :
MSM به همراه ویتامینC :MSM (متیل سولفونیل متان) یک فرم طبیعی گوگرد است که به تولید صفرا و حذف مواد سمی از کبد و تصفیه خون کمک می کند. عنصر گوگرد برای تولید آنتی اکسیدان هایی قوی در بدن به نام گلوتاتیون لازم است.
ویتامین C نیز رادیکال های آزاد را خنثی می کند و اثر تخریبی آنها را از بین می برد. در صورت وجود میزان بالای ویتامین C در کبد ، مواد سمی خیلی کمتر اثر می گذارند. از این رو پوست ،
مو ،
دندان ها و
ناخن ها سالم تر می ماند. در ایران چنین محصول تجاری در دسترس همگان نیست. از این رو بهتر است از مواد طبیعی حاوی این مواد استفاده کرد. یکی از آنها
کلم است . کلم جزء سبزیجاتی است که هم گوگرد دارد و هم ویتامین C ، خصوصاً کلم بروکسل که ویتامینC بالاتری دارد.
سلنیوم :سلنیوم یک ماده معدنی آنتی اکسیدان است که از تخریب کبد جلوگیری می کند. منبع سلنیوم، ماء الشعیر است که حاوی ویتامین B نیز است.
ویتامین E طبیعی :با مصرف روزانه حداقل 500 واحد بین المللی ویتامین E می توان جلوی تخریب دیواره سلول های کبدی توسط رادیکال های آزاد را گرفت.
البته باید مطمئن شوید ویتامین شما از نوع طبیعی (D-ALPHA-TOCOPHEROL) است. فرم های سنتز شده آن (DL-ALPHA-TOCOPHEROL ) از مواد نفتی گرفته می شود که اثرات جانبی دارد. مصرف مکمل های ذکر شده به سلامت پوست شما و رفع این لکه ها کمک می کند.
عاتکه موسوی – کارشناس تغذیه تبیان