سانسور در دنیا
گزارشی از اعمال ممیزی در تلویزیونهای جهان
سانسور همواره به عنوان یكی از مهمترین دغدغههای رسانههای دیداری و شنیداری مطرح بوده است؛ شبكههای مختلف از كشورهای مختلف همواره با معظل سانسور دست و پنجه نرم میكنند و این سانسورها اغلب به نارضایتی بینندگان و شنوندگان منجر میشود.
اگر چه ممیزی در نشریات و كتابها نیز به وفور مشاهده میشود، اما آشناترین نوع سانسور، سانسور برنامههای تلویزیونی و رادیویی است.
كنكاشی در زمینه چرایی سانسور ما را به این نتیجه میرساند كه در پارهیی موارد حساسیتهای سیاسی و درخواست دول حاكم سبب اعمال برخی خط قرمزها برای شبكهها میشود و در برخی موارد شرایط اجتماعی و فرهنگی و دینی دلیل حذف برخی اطلاعات است.
اگر چه عده زیادی معتقدند كه سانسور به وقوع مخالف آزادی بیان و اندیشه ناقص حقوق بشر و ترویج كننده فرهنگ دیكتاتوری است، اما سانسور به عنوان پدیدهای آشنا در سرتاسر كره خاكی مشاهده میشود.
با توجه به نظامهای مختلف حاكم بر كشورها و شرایط اجتماعی متفاوت جوامع مختلف، سانسور در هر كشور متفاوت با دیگر كشورهاست. خبرنگار ایسنا در گزارشی به نحوه سانسور در چندین كشور از قارههای مختلف پرداخته است.
# # #
*تایلند: در شبكههای تلویزیونی تایلند تصاویر غیر اخلاقی، مصرف مشروبات الكلی، استعمال دخانیات، استعمال مواد مخدر و نشانه گرفتن اسلحه به سمت انسانها سانسور میشوند. همچنین همانند تمام رسانههای دیگر تایلند انتقاد از شخص پادشاه ممنوع است.
كمیته سانسور تایلند در سال 1930 تاسیس شده و تمام تهیه كنندگان موظف شدند كه پیش از پخش فیلمهای خارجی آنها را جهت بررسی به این كمیته ارسال كنند. اعضای این كمیته را نمایندگان وزارت آموزش و پرورش، وزارت امور دانشگاهها، ارتش، دپارتمان امور مذهبی و وزارت امور خارجه تشكیل میدهند. این كمیته نیز با بررسی این فیلمها مجوز پخش آنها را صادر میكند.
بر همین اساس فیلمهایی نظیر فهرست شیندلر به علت داشتن صحنههای غیر اخلاقی مجوز پخش نگرفتند.
*هندوستان: سانسور در هند عمدتا بر محور اعتقادات مذهبی میچرخد و كلیه مواردی كه برخلاف اعتقادات و آداب و رسوم مردم این كشور باشد از برنامههای رادیویی و تلویزیونی حذف میشوند. البته در هندوستان قانونی علیه برنامهها وجود ندارد.اما در عمل برنامههایی با ممنوعیت پخش مواجه میشدند.
مورد دیگر سانسور در هندوستان برنامههای غیراخلاقی و منامی عفت عمومی است. بر همین اساس چندین شبكه تلویزیونی چون شبكه مد fashion tv چندین نوبت به دلیل پخش صحنههای غیر اخلاقی با ممنوعیت پخش به مدت چندین ماه مواجه شدند.
همچنین اكثر صحنههایی از سریالهای تلویزیونی و فیلمهای سینمایی خارجی كه در هند پخش میشوند، حذف میشوند تا مناسب پخش در جامعه هندوستان محسوب شوند. همچنین فعالیت برخی شبكههای خارجی چون شبكه موسیقی MTV آمریكا در هندوستان ممنوع است.
*انگلیس: عمده موارد سانسور در انگلیس به سانسور «خبر» مربوط میشود. به عنوان مثال شبكههای بزرگ انگلیسی چون بی بی سی و BBC، آی تی وی ITV و كانال چهار(CHANAL4) در طول دوران بحران ایرلند شمالی از انعكاس درست اخبار منطقه خودداری میكردند.
همچنین در انگلیس اظهارنظر بحث برانگیز در مورد شخص ملكه به سرعت با واكنش دولت مواجه خواهد شد.
*تركیه: در این كشور برنامههای خشونتآمیز بیشتر از سایر برنامهها مورد سانسور قرار میگیرند. برنامه تلویزیونی «دره گرگها» به علت داشتن صحنههای خشونت بار بسیار، پس از چند قسمت از لیست برنامههای تلویزیونی حذف شد.
*آمریكا: در نیمه دوم قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یكم اكثر منتقدان، رادیو وتلویزیون آمریكا را به ارائه تصویری محدود از نقش آمریكا در سیاستهای جهان متهم میكنند. به عقیده این عده آمریكاییها به وسیله عدم ارائه اخبار درست به مردم این كشور نقش اساسی این كشور در بسیاری از بحرانهای بینالمللی را پنهان میكنند.
همچنین در آمریكا پخش صحنههای غیر اخلاقی كه دولت تشخیص میدهد مناسب جامعه نیستند، عواقبی را برای مسؤولان پخش در برخواهد داشت.
گفتنی است، برنامههای غیراخلاقی در رادیو و تلویزیون آمریكا ساعت پخش مخصوص خود را دارند و پخش چنین برنامههایی در خارج ازساعات مشخص ممنوع است.بر همین اساس در دهه 1990، ما یك دیانا یك گرافیست آمریكایی به جرم گنجاندن صحنههای ناشایست در برنامههای كارتونی مخصوص كودكان دردادگاه محكوم شد و پخش ونزوئلا قسمتهای دیگر مجموعه متوقف شد.
*ونزئلا: دولت هوگو چاوز كنترل شدیدی را بر روی شبكههای رادیویی و تلویزیونی این كشور اعمال میكند به طوری كه چندی پیش از تمدید مجوز فعالیت یك شبكه تلویزیونی منتقد به نام رادیو كاراكاس RCTV خودداری كرد كه این تصمیم دولت ونزوئلا جنجالهایی را در سطح بین المللی در پی داشت.
*كانادا: در این كشور نظارت فوق العاده شدیدی بر كلمات استفاده شده دربرنامهها صورت میگیرد. به عنوان مثل استفاده از برخی الفاظ در محدوده زمانی 6 صبح تا 9 بعد از ظهر ممنوع است.همچنین مجریان رادیویی به هیچ عنوان حق استفاده از ناسزا را در برنامههای خود ندارند.
پخش آهنگهایی كه كلمات نامناسب در آنها به كار رفته است تا اواخر بعد از ظهر ممنوع است. گفتنی است، چندین برنامه رادیویی به دلیل استفاده از الفاظ نامناسب از ادامه پخش محروم نشدهاند.
*چین: سانسور در چین بیشتر با توجه به شرایط روز اجتماع صورت میگیرد نظارت شدیدی بر قسمتهایی از فیلم در چین اتفاق میافتد، فیلمهای خارجی كه وجود دارد به طوری كه در برخی موارد تنها با حذف چندین صحنه از فیلم مجوز پخش آنها صادر میشود. در چین نیز بخش برخی برنامهها كه مغایر اخلاق است تنها درساعاتی از شبانه روز مجاز است.
*عربستان سعودی: در عربستان پخش صحنههایی مغایر اخلاق از تلویزیون مجاز نیست و چنین صحنههایی از فیلم حذف میشوند.
منبع : ایسنا