یانگومیسم در جامعه‌ی تلویزیون‌زده

سریال «جواهری در قصر» هم پایان یافت و بانو «یانگوم» سرمست از پیروزی دست در دست افسر مینگ و دختر بچه‌اش پای در جاده خوشبختی گذاشت. پایانی غیر از این هم نمی‌شد برای این قهرمان شیشه‌ای متصور بود، چرا كه در غیر این صورت یانگومیسم اساسا در جامعه تلویزیون زده ما به موج فراگیری مبدل نمی‌شد یا حداقل، توجهی در نزد عموم خانواده‌های ایرانی برنمی‌انگیخت تا یك سال پای این جعبه جادو بنشینند.

به گزارش سرویس نگاهی به وبلاگ‌های خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، بهمن عبداللهی در وبلاگ "دونده" نوشته است: سریال «جواهری در قصر» از تولیدات تلویزیون کره جنوبی است كه این روزها نقش سفیر فرهنگی را برای مدیران سیاسی و فرهنگی این كشور شرقی بازی می‌كند تا آن جا كه حتی رییس جمهور آن از یانگوم سخن می‌گویند و بازیگر نقش این بانوی سختكوش(لی یونگ آئه) از یانگوم به عنوان مهمترین نقش زندگی اش یاد می‌كند. مساله اصلی این است كه چگونه "یانگوم"، یانگوم می‌شود و موج آن ذهن‌ها را در می‌نوردد اما صدها سریال تولید شده ما (به استثنای برخی آثار متوسط)همچون بركه ای راكد به بارانی می‌آیند و به آفتابی می‌روند.

اواسط دهه ‌60 از شبكه دوم سیما سریالى پخش مى‌شد كه طى چند هفته به پرمخاطب‌ترین برنامه دو شبكه موجود آن زمان مبدل شد. این مجموعه «سال‌هاى دور از خانه» نام داشت كه در میان توده‌هاى مردم با عنوان «اوشین» شناخته مى‌شد. بینندگان ‌20 سال پیش تلویزیون به خوبى به یاد مى آورند كه این مجموعه ژاپنى شنبه شب‌ها پخش مى‌شد و در همین ‌45 دقیقه، خیابان هاى شلوغ تمام كشور آرامش را تجربه مى كرده و شهرها خلوت مى‌شدند.

موج اوشینیزم اتفاقی نیست كه از خاطره جمعی ما بیرون برود. سریال «جواهرى در قصر» كه اتفاقاً از شبكه دوم پخش مى شد بینندگان بسیار زیادى جذب وخاطره سریال‌هاى شرقى دهه ‌60 را زنده كرد، سریال‌هایى كه بیشترشان تولید كشور ژاپن بودند و پس از موفقیت «سال‌هاى دور از خانه»، به تلویزیون ایران سرازیر شدند، سریال‌هایى هم‌چون «از سرزمین شمالى»،« هانیكو»، «پدر مجرد» و...

سریال «جواهرى در قصر» كه مهمترین تولید تلویزیون كره جنوبى است، در شرایطى گوى سبقت را از آثار داخلى و خارجى شبكه هاى مختلف ربوده كه شرایط مخاطب امروز با دهه ‌60 بسیار تفاوت كرده است.

اهمیت استقبال از این سریال زمانى شكل جدى به خود مى‌گیرد كه بدانیم امروز نسبت به دهه ‌60 تعداد شبكه‌ها از ‌2 به ‌7 شبكه افزایش پیدا كرده، اینترنت و رسانه‌هاى دیگر به خانه‌ها راه پیدا كرده، امكان دسترسى به فیلم‌هاى روز ایرانى و خارجى بسیار آسان شده و در نهایت ساعات پخش برنامه هاى تلویزیونى افزایش چشمگیرى پیداكرده است. بد نیست بدانید «جواهرى در قصر» تولید تلویزیون كره جنوبى بوده و براى نمایش در شبكه كره اى MBC ساخته شده است، این سریال كه از آن مى‌توان به عنوان مهمترین تولید كره جنوبى در تاریخ تلویزیون این كشور یاد كرد از ‌15 سپتامبر ‌2003 كار پیش تولیدش آغاز شده و در ‌30 مارس ‌2004 پایان یافته است.

سریال یادشده در ‌54 قسمت (‌3250 دقیقه) و بر اساس یك داستان واقعى ساخته شده و نام آن Dae Jang geum است كه در كشورهاى انگلیسى زبان با عنوان Jewel in the palace یا همان جواهرى در قصر پخش شده است. این سریال در ژانر درام یا به طور كامل‌تر «درام تاریخى» تولیدشده و در كشورهاى آسیایى با استقبال بى‌نظیرى مواجه شده تا آن جا كه در كشورهاى دیگر نیز با عنوان «محبوب‌ترین درام كره‌یى تمام دوران» از آن نام مى‌برند.

این سریال براى نخستین بار در سال ‌2003 از یك شبكه كابلى (خصوصى) پخش شد و به سرعت مخاطب زیادى جذب كرد و پس از آن در كشورهایى همچون چین، تایلند، ژاپن، تایوان، هنگ كنگ و... به روى آنتن رفت و حتى به شبكه هاى آمریكا و اروپا نظیر شبكه جهانى بى.بى.سى راه پیدا كرد.

«جواهرى در قصر» از فیلمنامه «یونگ هیون كیم» بهره مى برد، این سریال كه نخستین تجربه فیلمنامه نویسى هیون كیم به شمار مى آید، امروز از او چهره اى موفق در رسانه هاى شرق پدید آورده است. او دستمایه موردنظر خود را از یك داستان واقعى كه بى شباهت به افسانه نیست گرفته و با افزودن شاخ و برگ ها، شخصیت ها و فضاسازى به داستانى بلند تبدیل كرده است. داستان سریال در مقطع ‌500 سال پیش كره جنوبى مى گذرد كه دوره سلطنت پادشاهانى همچون سونگ نیگ و یون سان گون بود. یانگوم كه در برخى از اسناد تاریخى نام وى به چشم مى خورد ظاهراً دخترى از طبقه فرودست بوده كه پس از ورود به دربار و طى مرارت هاى فراوان به آشپزخانه سلطنتى راه پیداكرده و پس از مدتى به عنوان آشپز اول یا همان آشپزمخصوص انتخاب مى شود و در دوره اى دیگر تلاش مى كند كه به عنوان پزشك فعالیت خود را پى گیرد تا آنجا كه پس از گذران روزگار و مقاومت در برابر مصائب و مشكلات نظر پادشاه را به خود جلب مى كند و به عنوان پزشك مخصوص دربار، فعالیت خود را پى مى گیرد.

سریال «جواهرى در قصر» كه پرمخاطب ترین برنامه تلویزیونى در كره و یكى از پربیننده ترین سریال هاى تلویزیونى در كشورهاى آسیایى و حتى اروپایى بوده است، در ایران طبق نظرسنجى سازمان صدا و سیما در ماههای گذشته به عنوان نخستین برنامه در جدول برنامه هاى پربیننده شبكه دوم قرارگرفته است.

به نظر مى رسد جدا از ویژگى هاى طبیعى تلویزیون در نمایش آثار سریالى و حتى چند ده قسمتى كه خود به خود بیننده را با داستان و شخصیت ها مأنوس كرده و حس همذات پندارى آنها را تحت تأثیر قرار مى دهد این بار در مجموعه «جواهرى در قصر» فاكتورهاى دیگرى نیز دخالت دارند. نگاهى گذرا به این سریال عامه پسند و شنیدن نظرات بینندگان پیگیر و متعصب آن نشان مى دهد كه «یانگوم» شخصیتى جذاب براى مخاطب تلویزیونى فراهم كرده تا با سعه صدر با مشكلات، مصائب، ناهموارى ها، سختكوشى ها و مرارت هاى او در راه رسیدن به هدف والاى خود آشنا شود و از همین رو یانگوم را بخشى از وجود خود تجسم كند و این همان همذات پندارى است كه با شخصیت پردازى فیلمنامه نویس پدید مى آید و البته در قاب تلویزیون فرصت كافى براى پرداختن به آن وجود دارد.

از سوى دیگر تضادهایى كه در میان افراد خوب و بد داستان وجود دارد نوعى كنتراست پدید مى آورد تا از خیر و شر تصویر روشن ترى به بیننده ساده پسند تلویزیون ارائه شود. از همین رو مفاهیمى همچون عشق و نفرت، مبارزه و مقاومت، خشم و آرامش، سرسختى و سهل انگارى، وفادارى و خیانت و... كه در خلال داستان و روابط میان شخصیت هاى متعدد سریال تصویر مى شود بیننده را درلمس دقیق تر موضوع یارى مى رساند.

«یانگوم» در شرایطى مورد استقبال تماشاگران ایرانى قرار گرفته است كه «اوشین» و «هانیكو» در دهه ‌60 در فضایى بدون حضور رقیب یا نقش كمرنگ دیگر رسانه ها پخش شدند. نكته جالب آن كه رسانه هایى همچون اینترنت به كمك علاقه مندان این برنامه ها آمده و كاربران اینترنتى به صورت خودجوش براى تبلیغ این سریال و شخصیت محبوب خود تلاش مى كنند. براى نمونه تنها در یكى از سایت هاى پشتیبان وبلاگ هاى فارسى بیش از ‌3399 وبلاگ به این سریال پرداخته اند و یك ساعت بعد تعداد این وبلاگ ها به ‌3406 رسید. به تعبیر دیگر ده ها سایت و وبلاگ به طور ویژه به این سریال پرداخته اند و در چارچوب خود به ارائه مطالبى درباره سریال، بازیگران ، داستان و... توجه نشان داده اند.

در یك جست وجوى دیگرى مشخص مى شود كه در میان هزاران سایت و وبلاگ ردیف‌22 ، ‌29 و ‌105 پربیننده‌ترین وب ها مربوط به «جواهرى در قصر» است. امروز در شبكه‌هاى مختلف تلویزیون هر روز شاهد ده‌ها فیلم ، سریال و مجموعه‌هاى مختلف تلویزیونى هستیم، آثارى كه با صرف زمان، انرژى و هزینه زیادى تولید مى‌شوند، اما آیا جز تعداد محدودى از آن‌ها مورد توجه مخاطب ایرانى قرار مى گیرند؟ دلیل این كم توجهى و آن استقبال گسترده از سریال هایى مثل «جواهرى در قصر» و «سال‌هاى دور از خانه» چه مى تواند باشد؟ آیا چیزى جز توجه به سادگى در روایت داستان و دورى از پیچیدگى در ساختار است؟

منبع : ایسنا

مطالب مرتبط :

10 دلیل برای محبوبیت "جواهری در قصر" در ایران